Noworodek

dziecko rodzi się z bezzębnymi wałami dziąsłowymi /nie ma wyrostków zębodołowych/,które mają kształt półkolisty, są pokryte błoną śluzową tworzącą na grzbiecie wałów grzebień, dzielący go na część przedsionkową i językową. na wale dziąsłowym widoczne są uwypuklenia, które odpowiadają poszczególnym zębom mlecznym. zęby wrodzone /dentes natales/, najczęściej są to siekacze dolne bez wykształconych korzeni, usuwane ze względu na utrudnione karmienie i znaczny stopień rozchwiania grożący zaaspirowaniem. zęby noworodkowe /dentes neonatales/ wyrzynające się w ciągu 30 dni od urodzenia. za zawiązkami kłów mlecznych górnych i dolnych, na błonie śluzowej wałów dziąsłowych znajdują się bruzdy zębowe policzkowe (są to punkty orientacyjne bezzębnych wałów dziąsłowych, dla wzajemnego położenia żuchwy i szczęki. dolna bruzda jest usytuowana dotylnie w stosunku do bruzdy górnej. wały dziąsłowe stykają się tylko w szerszych i wyższych odcinkach bocznych, w odcinku przednim występuje szpara niedogryzowa/szpara spoczynkowa,która ma za zadanie: utworzenie miejsca dla języka, korzystne wpływanie na doprzedni rozwój żuchwy, korzystne wpływanie na rozwój stawów skroniowo-żuchwowych, odciążenie wyrzynających się jako pierwszych siekacze mlecznych, umożliwienie znacznego zakresu ruchów żuchwy do przodu w czasie ssania, 4 miesiąc życia - wał dziąsłowy dolny przesuwa się do przodu, 6 miesiąc życia - wyrzynają się siekacze przyśrodkowe dolne, gdy wyrrzną się wszystkie siekacze,górne zachodzą na dolne tak bardzo,że mogą dotykać dziąseł, wał dziąsłowy szczęki w przekroju ma kształt czworokąta, wał żuchwy trójkąta. brodawka przysieczna jest bardzo wyraźnie zaznaczona, często łączy się z wędzidełkiem wargi górnej,a z tyłu za nią znajdują się fałdy podniebienne. wędzidełko wargi górnej jest wydatne, jego przyczep schodzi nisko na wał dziąsłowy. wędzidełko języka jest umiejscowione wysoko na szczycie stożka wału. wszystkie wędzidełka są usytuowane wysoko i w miarę rozwoju i wzrostu wyrostka przemieszczają się w dół. wał dziąsłowy żuchwy jest słabiej zaznaczony niż szczęki. wał dziąsłowy szczęki obejmuje mniejszy ustawiony dotylnie wał dolny (fizjologiczne tyłożuchwie). twarz noworodka ma kształt kwadratowy,czoło jest uwypuklone i wysunięte w stosunku do niższych części twarzy,warga górna jest wysunięta przed dolną,a warga dolna jest wysunięta przed bródkę u noworodka zawiązki zębów mlecznych od strony powierzchni zgryzowych szczęki i żuchwy nie są pokryte kością. wyrzynają się przez błonę śluzową na grzbiecie wyrostka zębodołowego (zanik przez ucisk). fizjologiczne tyłożuchwie, na skutek intensywnego wzrostu żuchwy ulega wyrównaniu w pierwszych 4 miesiącach (pierwsze fizjologiczne wysunięcie żuchwy – prawidłowe ssanie, zwłaszcza w czasie karmienia naturalnego to czynnik pobudzający doprzedni wzrost żuchwy). karmienie naturalne – dziecko w pozycji ukośnej, żuchwa dziecka jest wysunięta, mięśnie intensywnie pracują podczas ssania, karmienie sztuczne – dziecko częściej w pozycji poziomej i często dodatkowy ucisk butelki na cofniętą bródkę, powodując pozbawienie żuchwy doprzednich bodźców wzrostowych, żuchwa dodatkowo pociągana jest do tyłu, staw skroniowo – żuchwowy: dół stawowy u noworodka jest nieznacznie zaznaczony, niemal brak guzka stawowego, który uwypukla się stopniowo w miarę zwiększania się czynności. Wyraźniej zaznacza się dopiero między 7 a 8 miesiącem życia. wszystkie mięśnie wchodzące w skład narządu żucia rozwijają się już w okresie żucia płodowego, niemniej w pełni kształtują się dopiero po urodzeniu pod wpływem czynności ssania, połykania, żucia, mowy i mimiki. podniebienie jest płaskie, dno jamy ustnej płytkie. krtań ułożona jest wysoko w stosunku do jamy nosowo – gardłowej, a wyjście do niej znajduje się powyżej dolno – tylnego brzegu podniebienia miękkiego. Fenomen okresu noworodkowego. Cechy bezzębia niemowlęcego: błona śluzowa pokrywająca wały dziąsłowe na grzbiecie tworzy grzebień i dzieli je na część przedsionkową i językową. – Wał szczękowy obejmuje mniejszy ustawiony dotylnie wał żuchwowy → Tyłożuchwie fizjologiczne – w ciągu pierwszych 4 miesiącach życia żuchwa bardzo intensywnie wzrasta do przodu, dochodzi do: → pierwszego fizjologicznego wysunięcia żuchwy – wały dziąsłowe stykają się tylko w odcinkach bocznych z przodu jest pionowa szpara niedogryzowa – kształty wałów dziąsłowych przekroju: - szczęka – kształt czworokąta - żuchwa – kształt stożka – brodawka przysieczna jest bardzo wyraźnie zaznaczona za nią z tyłu są fałdy podniebienne, wydatny przyczep wędzidełka wargi górnej schodzi nisko na wał dziąsłowy. – Wały dziąsłowe w spoczynku są od siebie oddalone, w szparze leży język, który styka się z błoną śluzową wargi dolnej i policzków Ząbkowanie mleczne – dziecko po urodzeniu ma rozwinięte wyrostki zębodołowe szczęki i żuchwy. – Przeciętny czas wyrzynania się zębów mlecznych trwa od 6-30 miesiąca życia Kolejność wyrzynania: – siekacze przyśrodkowe dolne – siekacze przyśrodkowe górne – siekacze boczne górne – siekacze boczne dolne – pierwsze trzonowce – kły – drugie trzonowce – siekacze dolne wyrzynają się językowo do grzebienia wału dziąsłowego żuchwy – siekacze przyśrodkowe górne wyrzynają się tuż przed grzebieniem wału dziąsłowego pomiędzy siekaczami przyśrodkowymi górnymi w czasie wyrzynania występuje szpara zwana diastemą fizjologiczną Po całkowitym wyrznięciu siekaczy korony zębów siecznych górnych pokrywają całkowicie korony siekaczy dolnych. Zjawisko to określa się jako: -> Pogłębiony nagryz (nadzgryz) fizjologiczny Boczne odcinki stykają się płaszczyznowo, zapobiegając przeciążeniu zębów przednich, Wyrznięcie pierwszych mlecznych trzonowców doprowadza do spłycenia nagryzu i zmiany w stawie skroniowo żuchwowym. Dochodzi wtedy do: -> Pierwszego fizjologicznego podniesienia zwarcia – następnie pomiędzy siekaczami bocznymi a pierwszymi trzonowcami mlecznymi wyrzynają się kły – na końcu wyrzynają się drugie trzonowce mleczne kończąc okres formowania się zgryzu mlecznego. Ważne ułożenie w czasie snu: na plecach, podparcie głowy poduszką w celu lekkiego uniesienia w kierunku klatki piersiowej aby wargi stykały się swobodnie a mięśnie były rozluźnione. chodzi o to, aby nie dochodziło do otwierania ust w czasie snu spowodowanego opadaniem żuchwy pod wpływem własnego ciężaru i oddychania przez usta. karmienie naturalne wpływa na prawidłowy rozwój podniebienia twardego, dna jamy nosowej i całego narządu żucia, ważne jest jak najbardziej pionowe ułożenie dziecka umożliwiające swobodne spływanie pokarmu, oddychanie przez nos i wysuwanie żuchwy do przodu, karmienie sztuczne powoduje zmniejszenie ciśnienia wewnątrzustnego, ograniczenie pracy mięśni do języka i napięcie mięśni policzków, szybki przepływ pokarmu uniemożliwia jego mieszanie ze śliną, butelka opierająca się o żuchwę powoduje jej cofanie, do 6 miesiąca życia dziecko nie jest przystosowane do przyjmowania innych pokarmów niż mleko matki, zapobiega ono chorobom układu pokarmowego, oddechowego oraz chorobom zakaźnym ze względu na obecność przeciwciał. zmniejsza także ryzyko wystąpienia chorób przewlekłych w późniejszym wieku. nie należy mieszać karmienia sztucznego z naturalnym, konsekwencje nieprawidłowego karmienia: tyłozgryz z doprzednim wychyleniem siekaczy górnych, zwężenie górnego łuku zębowego, nadmierne wysklepienie podniebienia, Profilaktyka masaż bezegnidza dziąseł w przypadku pojawienia się białego nalotu /pleśniawki/ należy zastosować 1kroplę 1% roztworu wodnego gencjany, w wieku 3-6 miesięcy można wykonywać masaż bezzębnych wyrostków zębodołowych dziecka, w czasie wyrzynania zębów może wystąpić obrzęk i zasinienie dziąseł, można wówczas stosować preparaty Dentinox, Calgel, kiedy pojawią się pierwsze zęby, należy zacząć dbać o higienę jamy ustnej dziecka: gazik nawinięty na palec i nawilżony rumiankiem lub przegotowaną ciepłą wodą . zestaw Nenedent Baby zawiera silikonową szczoteczkę zakładaną na palec oraz żel oczyszczający. jest to bardzo ważne szczególnie po podaniu słodkich napojów lub syropów. nie należy pozostawiać dziecka na noc z butelką.